Wat is atriumfibrilleren (boezemfibrilleren)

Atriumfibrilleren (boezemfibrilleren) is de meest voorkomende hartritmestoornis. Bij atriumfibrilleren is er een heel snel en onregelmatig hartritme in de beide boezems van het hart. Hierbij bewegen elektrische impulsen zich snel en kriskras door elkaar. De elektrische prikkel in de boezems is meer een chaotische trilling dan een reeks impulsen. Hierdoor trekken de boezems niet meer goed samen. De AV-knoop laat bij atriumfibrilleren slechts een deel van de prikkels door naar de hartkamers. Die trekken daardoor te snel en onregelmatig samen.

Het atrium (boezem) is een deel van het hart. Het hart is een spier met daarin 4 holtes. De bovenste twee holtes noemen we boezems (atria) en de onderste twee holtes noemen we kamers (ventrikels). Het bloed stroomt het hart in via de boezems, gaat naar de kamers en wordt dan weer het lichaam in gepompt. Dit proces gaat volgens een bepaald ritme. Dit wordt het hartritme genoemd. In rust ligt het aantal slagen meestal tussen 60 en 100. Bij inspanning wordt het aantal slagen per minuut hoger, bij rust wordt het lager. Tijdens het slapen kan de hartslag zelfs dalen naar 40. Zie de uitgebreide uitleg over het hartritme.

Bij atriumfibrilleren is dit proces dus verstoord. Het hart slaat onregelmatig en meestal ook sneller. Zonder inspanning vaak meer dan 100 slagen per minuut.

Of er sprake is van atriumfibrilleren kan alleen worden vastgesteld door het maken van een hartfilmpje (ECG of electrocardiogram). Wanneer het boezemfibrilleren slechts aanvalsgewijs optreedt kan een ECG (buiten zo'n aanval om) volledig normaal zijn. Het is dan ook zinvol om een 24 uurs of 48-uurs holter te laten verrichten (een langdurig ECG).

Er is een duidelijke relatie tussen leeftijd en het krijgen van atriumfibrilleren. Bij kinderen en jong volwassenen is boezemfibrilleren zeer zeldzaam. Het voorkomen wordt geschat op vijf procent boven de 65 jaar en zelfs tien procent boven de 80 jaar. Onderzoeken laten zien dat iemand van 40 jaar een kans van ongeveer een op vier heeft om ooit in zijn leven boezemfibrilleren te krijgen.

Hoewel boezemfibrilleren dus vaak voorkomt bij ouderen, hebben jongere mensen vaak meer klachten van boezemfibrilleren. Ouderen met boezemfibrilleren bemerken vaak weinig klachten. De eerste klachten ontstaan dan vaak pas als er sprake is van een stolseltje, dat bijvoorbeeld naar de hersenen schiet (een embolie) waardoor zich een TIA of herseninfarct kan voordoen.

Lees verder over de verschijnselen van atriumfibrilleren.